De lepeltheorie legt vermoeidheid goed uit

De Lepeltheorie: hoe is het om vaak zo moe te zijn?

Het is voor mensen met veel energie lastig om voor te stellen hoe het is om veel moe te zijn. Even schouders eronder, denken ze. Maar zo werkt het niet. De lepeltheorie maakt het duidelijk.

Onbegrip

Aangezien ik al zolang ik me kan herinneren sneller moe ben dan een gemiddeld persoon, heb ik veel te maken gehad met onbegrip. Als ik vertel over m’n vermoeidheid, krijg ik soms de meest bijzondere opmerkingen te horen. Opmerkingen waaruit blijkt dat mensen totaal niet begrijpen hoe het is. Vaak vergelijken mensen het met hun eigen energie. Of wanneer ze zelf een keer een dagje moe zijn.

Het is behoorlijk frustrerend kan ik je vertellen. Aan de andere kant, kan je het iemand ook niet kwalijk nemen. Vermoeidheid is zo ongrijpbaar probleem. En er zijn zoveel vormen van vermoeidheid. Bij mij loopt het behoorlijk door elkaar. Ik weet daarbij niet altijd precies in welke categorie het valt. En met de ene type vermoeidheid ben ik tot iets meer instaat dan het andere.

Het onbegrip komt ook deels voort omdat je het niet altijd aan iemand kan zien. En dat mensen die kampen met vermoeidheid (om wat voor reden dan ook), niet 100% van de tijd moe zijn. Soms zie je ze wel actief doen. “Hoezo zijn ze moe? Stellen ze zich aan?” hoor je mensen bijna denken. Maar ja, het is niet zo zwart/wit.

De lepeltheorie maakt het een stuk begrijpelijker.

Energie verdeeld over lepels

De lepels staan in deze theorie metafoor voor de energievoorraad die je hebt.

Stel dat een gezond persoon 20 lepels heeft per dag. En om mezelf als voorbeeld te nemen, heb ik het idee dat ik er zelfs in goede periodes slechts 18 heb. Ietsjes minder dan ‘normaal’ is. Nu heb ik er bijvoorbeeld slechts 12 op een dag.

Elke activiteit kost één of meerdere lepels. Opstaan kost een lepel, maar douchen kost al wat meer energie en dan ben je twee lepels kwijt. Je moet nog aan je eerste koffie beginnen en je hebt al 3 lepels verbruikt. Dat is erg veel als je maar 12 lepels hebt.

Keuzes maken

Wat de theorie vooral duidelijk probeert te maken is dat je keuzes moet maken. Je kan namelijk niet alles doen wat je wil of wat een gemiddeld mens op een dag doet. Je moet heel goed nadenken wat je doet met de lepels die je nog over hebt. Sterker nog, je moet dit van tevoren plannen en goed nadenken waar je ja tegen zegt.

De ene dag besteed je wat meer lepels aan werk, de andere dag aan huishouden en weer een andere dag aan sociale contacten. Maar je kan echt niet alles op dezelfde dag doen. Daarvoor heb je gewoon niet genoeg lepels. En als je toch meer energie verbruikt, start je de volgende dag met bijvoorbeeld slechts 8 in plaats van 12 lepels.

Soms is keuzes maken niet zo makkelijk. En heel soms moet je meer lepels inleveren dan je je op ingesteld had. Bijvoorbeeld als je naar je werk gaat en je in een hele lange file terechtkomt.

Wat het nóg ingewikkelder maakt

De theorie klinkt overzichtelijk. Alsof je precies weet waar je aan toe bent. Het lastige is alleen dat niemand weet met hoeveel lepels ze de dag starten. Ook weet je niet hoeveel energie iets precies kost. De ene keer kost werken misschien 3 lepels en de andere keer 5 lepels.

En dan heb je ook nog te maken met dat je jezelf soms overschat of dat je soms heel graag toch met vrienden een terrasje wil pakken na het werk als het zonnetje eindelijk weer eens schijnt. Ik heb het dan nog niet eens over alle keren dat ik me schuldig voel dat ik ergens niet bij kan zijn. Of dat als ik toch naar dat ene verjaardagsfeestje ga, ik geen energie meer over heb om gezellig te doen. Zo’n feestje zuigt me soms leeg (hoe gezellig ik het ook vind) en dan moet ik nog naar huis rijden. Poeh. Maar je doet het en houdt er rekening mee dat je de dag erna waarschijnlijk tot weinig in staat bent.

Een complexe situatie dus. Maar ik hoop dat de lepeltheorie een beter beeld geeft. Deze theorie wordt ook veel gebruikt voor mensen die door een chronische ziekte minder energie hebben. Dus hoe meer mensen de lepeltheorie kennen, hoe meer er begrip is voor mensen die het leven niet helemaal kunnen bijhouden.

Foto van Teodor Drobota via Unsplash

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on email

Plaats een reactie

Blijf op de hoogte

Ontvang maandelijks de nieuwste blogs in je mailbox.